رناتو سولیدوم، وزیر علم و فناوری فیلیپین، در افتتاحیه هفته منطقهای علم، فناوری و نوآوری ۲۰۲۵ تأکید کرد که ایجاد شهر هوشمند و پایدار مستلزم فراگیری میان ذینفعان، از جمله نهادهای دولتی و دولتهای محلی است. وزارت علم و فناوری فیلیپین نقشه راه علم، فناوری و نوآوری شهرهای پاسیگ و کالوکان را که بر توسعه شهری پایدار با استفاده از علم و فناوری متمرکز است، ارائه کرد. این نقشه راه که تحت برنامه جوامع هوشمند و پایدار و برنامه iSTART اجرا میشود، تأکید دارد که برنامهریزی و پروژهها باید مشارکتی و همآفرینانه باشند.
فراگیری؛ پایه توسعه پایدار
وزارت علم و فناوری فیلیپین (DOST) روز دوشنبه اعلام کرد که ایجاد یک شهر هوشمند و پایدار نیازمند فراگیری میان تمام ذینفعان، از جمله نهادهای دولتی و دولتهای محلی است.
رناتو سولیدوم، وزیر DOST، این بیانیه را در مراسم افتتاحیه هفته منطقهای علم، فناوری و نوآوری (RSTW) سال ۲۰۲۵ در منطقه متروپلیتن مانیل مطرح کرد. او تأکید کرد که فراگیری از طریق مشارکت، نمایندگی و دسترسیپذیری تعریف میشود.
سولیدوم در سخنرانی خود گفت: "اطمینان از رویکردهای مشارکتی در تلاشهای توسعه به ما اجازه میدهد فناوریهایی سفارشی و متناسب با بافت محلی خلق کنیم."
حفاظت محیط زیست در کانون فراگیری
وزیر علم و فناوری فیلیپین افزود که فراگیری باید با حفاظت از محیط زیست و حفظ منابع طبیعی کشور نیز همراه باشد. این رویکرد جامع تضمین میکند که توسعه شهری نه تنها به نفع انسانها، بلکه به نفع طبیعت نیز باشد.
سولیدوم با تأکید بر اهمیت توسعه فراگیر گفت: "توسعه نباید انحصاری باشد. توسعه نباید مانعایجادکننده باشد. بنابراین، بیایید برای توسعهای تلاش کنیم که آزادی را برای فقرا، حاشیهنشینان و آسیبپذیران به ارمغان آورد، گزینههایی فراهم کند که به مردم اجازه انتخاب دهد و آنها را قادر به بودن و انجام دادن کند."
این دیدگاه نشان میدهد که شهرهای هوشمند پایدار نه تنها باید از نظر فناوری پیشرفته باشند، بلکه باید به عدالت اجتماعی و حفاظت محیط زیست نیز متعهد باشند.
نقشه راه شهرهای هوشمند پاسیگ و کالوکان
دفتر منطقهای DOST در منطقه پایتخت ملی (DOST-NCR) نیز طرح و نقشه راه علم، فناوری و نوآوری (STI) شهرهای پاسیگ و کالوکان را ارائه کرد که بر توسعه شهری پایدار با استفاده از علم و فناوری متمرکز است.
این نقشه راه تحت دو برنامه اصلی اجرا میشود:
برنامه جوامع هوشمند و پایدار DOST
این برنامه به دولتهای محلی کمک میکند تا با استفاده از علم و فناوری، شهرهای خود را به سوی پایداری و هوشمندی هدایت کنند.
برنامه iSTART
برنامه نوآوری، علم و فناوری برای تسریع توسعه منطقهای مبتنی بر فناوری، که بر تقویت ظرفیتهای محلی و بومیسازی فناوری تمرکز دارد.
همآفرینی؛ کلید موفقیت
در مصاحبه با خبرنگاران، سولیدوم توضیح داد که نقشه راه به دولتهای محلی کمک خواهد کرد تا به هدف خود برای شهری پایدار دست یابند.
او با تأکید بر اهمیت مشارکت گفت: "برای فراگیر بودن، همانطور که میگوییم، برنامهریزی و پروژههای ما باید مشارکتی باشند، که به معنای همآفرینی است."
سولیدوم افزود: "البته ما ایدههای آنها را تسهیل میکنیم و پیشنهادهای اضافی ارائه میدهیم. این رویکرد واقعاً بهتر کار میکند زیرا آنها مالک برنامه و مالک ابتکار هستند."
این رویکرد همآفرینی تضمین میکند که راهکارها متناسب با نیازهای واقعی جامعه محلی طراحی شوند و احتمال موفقیت بلندمدت آنها افزایش یابد.
فرآیند برنامهریزی نقشه راه
رومِلِن ترسوالس، مدیر منطقهای DOST-NCR، در مصاحبه جداگانهای توضیح داد که دولت محلی باید علاقه به شهر پایدار داشته باشد تا نقشه راه آغاز شود.
مراحل اصلی:
۱. ابراز علاقه دولت محلی
شهرداری باید تمایل و تعهد خود به توسعه پایدار را نشان دهد.
۲. برنامهریزی مشترک
این مرحله حداقل ۳ ماه طول میکشد زیرا دولت محلی و DOST ایدهها را ارائه میکنند و فناوریهای موجود را بررسی میکنند.
۳. اجرا و نظارت
پس از نهایی شدن برنامه، اجرا آغاز میشود و پیشرفت به صورت سالانه پایش میشود.
ترسوالس گفت: "ما به طور مداوم پروژه را بهبود میدهیم تا کارآمدتر شود."
این رویکرد تکراری اطمینان میدهد که برنامهها با تغییر شرایط و یادگیری از تجربیات، بهبود یابند.
شهرهای پیشرو در متروپلیتن مانیل
علاوه بر پاسیگ و کالوکان، شهرهای دیگری در منطقه متروپلیتن مانیل نیز نقشه راه هوشمند و پایدار دارند:
مونتینلوپا
این شهر یکی از پیشگامان در اجرای راهکارهای شهر هوشمند در فیلیپین است.
کوئزون سیتی
بزرگترین شهر منطقه متروپلیتن مانیل از نظر جمعیت، که در حال پیادهسازی فناوریهای پایدار است.
این چهار شهر نشان میدهند که حرکت به سوی شهرهای هوشمند در فیلیپین در حال گسترش است و میتواند الگویی برای سایر شهرهای کشور باشد.
اهمیت مالکیت محلی
یکی از نکات کلیدی رویکرد فیلیپین، تأکید بر مالکیت محلی پروژههاست. به گفته سولیدوم، وقتی دولتهای محلی احساس مالکیت نسبت به برنامهها کنند، احتمال موفقیت بیشتر است.
این رویکرد با تجربیات بینالمللی نیز همخوانی دارد که نشان میدهد پروژههای شهری که از بالا به پایین تحمیل میشوند، معمولاً موفقیت کمتری دارند نسبت به پروژههایی که با مشارکت جامعه محلی طراحی و اجرا میشوند.
چالشها و فرصتها
فیلیپین به عنوان یک کشور در حال توسعه با چالشهای خاصی در مسیر ایجاد شهرهای هوشمند روبرو است:
چالشها:
- منابع مالی محدود دولتهای محلی
- شکاف دیجیتال بین مناطق شهری و روستایی
- نیاز به آموزش و توسعه مهارتهای فنی
- زیرساختهای موجود قدیمی
فرصتها:
- جمعیت جوان و فناوریپذیر
- حمایت دولت مرکزی از نوآوری
- امکان یادگیری از تجربیات سایر کشورها
- نیاز فوری به راهکارهای پایدار به دلیل چالشهای محیط زیستی
درسهای آموخته شده
تجربه فیلیپین چند درس مهم برای سایر کشورهای در حال توسعه دارد:
۱. اولویت فراگیری
شهرهای هوشمند باید برای همه باشند، نه فقط نخبگان یا طبقات بالای جامعه.
۲. همآفرینی با جامعه محلی
راهکارها باید با مشارکت فعال شهروندان و دولتهای محلی طراحی شوند.
۳. توجه به محیط زیست
توسعه فناوری نباید به قیمت تخریب محیط زیست باشد.
۴. رویکرد تدریجی
شروع با شهرهای پایلوت و گسترش تدریجی بر اساس یادگیریها.
۵. نظارت و بهبود مستمر
پایش منظم و بهبود مداوم بر اساس بازخوردها.
چشمانداز آینده
با تعهد دولت فیلیپین به توسعه شهرهای هوشمند و پایدار، انتظار میرود شهرهای بیشتری در سالهای آینده به این حرکت بپیوندند. موفقیت شهرهای پایلوت میتواند انگیزهای برای سایر شهرها باشد تا این مسیر را دنبال کنند.
نقش DOST به عنوان تسهیلگر و حامی فنی، کلیدی است. این وزارتخانه نه تنها فناوری ارائه میدهد، بلکه به دولتهای محلی کمک میکند تا برنامههای خود را بر اساس نیازها و اولویتهای خاص خود تنظیم کنند.
برای کشورهایی مانند ایران که به دنبال توسعه شهرهای هوشمند هستند، مدل فیلیپین نشان میدهد که چگونه میتوان با منابع محدود اما با تمرکز بر مشارکت و فراگیری، پیشرفت معنادار داشت.
برای مقالات بیشتر به وبسایت ما مراجعه کنید
